Đây là tình huống khó nhất trong nghề, và cũng là nơi người làm nghề dễ gây tổn thương nhất.
Ba loại "xấu" khác nhau
- Xấu về nhịp sống (xung chi, khác cung phi) — hoàn toàn quản trị được bằng thoả thuận và bố trí nhà cửa.
- Xấu về bổ khuyết (cùng thừa một hành, không ai bù được ai) — hai người dễ cùng mắc một sai lầm. Cần người thứ ba tin cậy làm cố vấn: kế toán, người thân, chuyên gia.
- Xấu về thời điểm (Kim Lâu, tang chế, tam tai) — chỉ cần dời năm.
Kịch bản nói với gia đình
Nên trình bày theo ba phần: điểm mạnh của cặp đôi trước, điểm cần lưu ý sau, và việc cụ thể nên làm cuối cùng. Không bao giờ mở đầu bằng câu "hai đứa này khắc nhau".
Ví dụ diễn đạt: "Hai cháu bổ được ngũ hành cho nhau, đây là điểm quý. Chỗ cần lưu ý là nhịp sinh hoạt hai bên khác nhau, dễ va chạm về giờ giấc và chi tiêu. Nhà mình nên khuyên hai cháu thống nhất trước mấy điều này, và chọn năm cưới tránh Kim Lâu là ổn."
Ranh giới đạo đức
- Không tuyên bố "không lấy được nhau". Người làm nghề không có thẩm quyền ấy.
- Không nhận tiền để "phán xấu" theo yêu cầu của một bên gia đình. Việc này xảy ra nhiều hơn người ta tưởng, và phải từ chối thẳng.
- Không bán lễ giải hạn hôn nhân giá cao.
- Nếu cả hai bạn trẻ đã quyết, nhiệm vụ của ta là giúp họ chuẩn bị tốt, không phải cản.
Một ca thật
Cặp Dần – Thân xung, nhà gái phản đối gay gắt. Cách xử: lập bản phân tích viết tay ba trang, trình bày trước cả hai gia đình, chỉ rõ ba rủi ro cụ thể (nơi ở, tài chính, quan hệ nội ngoại) và ba cam kết tương ứng mà đôi trẻ tự viết. Nhà gái đồng ý. Điều thuyết phục không phải là lá số, mà là việc hai bạn trẻ chứng minh được mình đã nghĩ nghiêm túc.