Tam hình là phép luận hình phạt giữa các địa chi. Khác với xung là va chạm từ ngoài, hình thường là tai hoạ tự chuốc lấy do lý lẽ bên trong không thuận.

Ba nhóm hình
Dần hình Tỵ, Tỵ hình Thân, Thân hình Dần, gọi là hình vô ân, ứng vào chuyện lấy oán trả ơn, người thân trở mặt. Sửu hình Tuất, Tuất hình Mùi, Mùi hình Sửu, gọi là hình thị thế, ứng vào ỷ thế lấn nhau, tranh chấp đất đai, kho tàng. Tý hình Mão, Mão hình Tý, gọi là hình vô lễ, ứng vào chuyện tình cảm không giữ phép tắc.
Tự hình
Thìn thấy Thìn, Ngọ thấy Ngọ, Dậu thấy Dậu, Hợi thấy Hợi là tự hình, nghĩa là tự mình làm khổ mình: cố chấp, hành hạ bản thân, việc tự làm tự hỏng.
Ứng nghiệm và mức độ
Tam hình đủ ba chi cùng xuất hiện thì lực mạnh nhất, chỉ hai chi thì gọi là bán hình, nhẹ hơn. Hình gặp thêm xung hoặc hại thì hoạ rõ; hình mà có tam hợp hoặc lục hợp che chở thì thường chỉ là phiền toái. Trong nhà đất, tam hình hay ứng vào tranh chấp ranh giới, giấy tờ, kiện tụng kéo dài.
Khi chọn ngày động thổ
Tránh ngày giờ tạo thành tam hình với tuổi chủ sự và với sơn hướng nhà, nhất là nhóm Sửu Tuất Mùi vì liên quan trực tiếp tới đất đai. Xem thêm phần mềm chọn ngày trong chuyên mục Coi Ngày và bài Lục xung địa chi.

Ghi nhớ
- Hình vô ân: Dần Tỵ Thân. Hình thị thế: Sửu Tuất Mùi. Hình vô lễ: Tý Mão.
- Tự hình: Thìn, Ngọ, Dậu, Hợi.