Nước quyết định nơi khí dừng. Nhưng hình dáng nước còn quan trọng hơn việc có nước hay không — nước ôm là phúc, nước xộc là hoạ.
Lý thuyết: nước hữu tình và nước vô tình
Nước hữu tình là nước chảy chậm, uốn cong ôm lấy huyệt, mặt nước trong, không ồn. Nước vô tình là nước chảy xiết, thẳng, quay lưng đi, hoặc nước đục và hôi.
Trong đô thị, quy đổi: đường phố xe chạy chậm, uốn cong ôm nhà là hữu tình; đường một chiều xe lao thẳng vào cửa là xung tâm; đường vành đai cong quay lưng là phản cung.
Cách tính: chấm điểm nguồn nước
- Xác định vị trí và hướng chảy của mọi nguồn nước quanh 200 m.
- Vẽ sơ đồ, đánh dấu chỗ ôm và chỗ quay lưng so với nhà.
- Đo khoảng cách: dưới 5 m dễ thành cắt cước, trên 300 m thì tác dụng yếu.
- Quan sát chất nước: trong hay đục, có mùi không.
- Xác định thuỷ khẩu — nơi nước khuất khỏi tầm nhìn.
- Chấm điểm tổng: hình dáng, khoảng cách, chất lượng, thuỷ khẩu.
Ứng dụng: xử lý các dạng thuỷ hung
| Dạng thuỷ hung | Biểu hiện thực tế | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Xung tâm | Đường lao thẳng cửa | Bình phong, bồn cây, lệch cửa |
| Phản cung | Đường cong quay lưng | Đổi lối vào, trồng cây che |
| Cắt cước | Nước xói chân nền | Kè bờ, lùi công trình |
| Nước đục | Cống hở, kênh ô nhiễm | Che chắn, xử lý mùi, trồng cây |
| Nước tù | Ao đọng không chảy | Tạo dòng, sục khí, hoặc lấp |
Ví dụ minh hoạ
Nhà ở đầu một con hẻm thẳng dài 80 m, cửa chính nhìn thẳng ra hẻm — xe lao thẳng vào cửa mỗi ngày: xung tâm thuỷ điển hình trong đô thị.
Chủ nhà than mất ngủ, con nhỏ hay giật mình. Không cần lý luận huyền bí: tiếng động, đèn xe và bụi đều dồn vào cửa.
Xử lý: xây bồn cây cao 1,2 m lệch trước cửa 1,5 m, đủ bẻ luồng; đổi cửa chính sang bên hông, giữ cửa cũ làm cửa phụ; lắp lam gỗ chắn tầm đèn xe.
Sau khi làm, tiếng ồn và ánh đèn vào phòng khách giảm rõ, giấc ngủ cải thiện. Thuỷ pháp Loan Đầu ở đây trùng khớp hoàn toàn với thiết kế kiến trúc tốt.