Tầm Long Điểm Huyệt là phái xem hình thế đất, còn gọi là Loan Đầu. Nó không bắt đầu bằng la bàn mà bằng đôi mắt: đọc dáng núi, dáng nước, dáng đất để tìm chỗ khí dừng.
Lý thuyết: bốn chữ và quan hệ giữa chúng
Long là mạch đất nổi cao, dẫn khí từ nơi xa tới. Long phải có khởi có phục, uốn lượn sống động; long thẳng đờ, phẳng lì là long chết.
Sa là các gò đồi, khối nhà đứng quanh huyệt để chắn gió giữ khí. Sa bên trái gọi Thanh Long, bên phải Bạch Hổ, phía trước gần là Án, xa là Triều, phía sau là Chẩm.
Huyệt là điểm khí dừng và tụ. Long đi mãi rồi cũng phải dừng; chỗ dừng có sa ôm, có nước ràng thì thành huyệt.
Thuỷ là ranh giới. Khí gặp nước thì dừng; không có nước thì khí trôi mất. Sách xưa nói: khí thừa phong tắc tán, giới thuỷ tắc chỉ.
Cách tính: trình tự khảo sát
- Nhìn tổng thể từ xa: xác định dãy núi tổ và hướng mạch chạy.
- Theo mạch xuống dần, quan sát các chỗ long khởi phục.
- Tìm nơi long dừng — mạch thu nhỏ rồi phình ra, gọi là nhập thủ.
- Kiểm tra sa: có tựa sau, có ôm hai bên không.
- Kiểm tra thuỷ: nước có ràng quanh, có tụ trước mặt không.
- Chấm huyệt tại điểm hội đủ, sau đó mới mở la bàn định hướng.
Ứng dụng: bốn chữ trong đô thị
| Yếu tố | Ngoài thiên nhiên | Trong đô thị |
|---|---|---|
| Long | Dãy núi, gò đất cao | Dải nhà cao tầng liền mạch, đường dốc |
| Sa | Đồi, gò hai bên | Khối nhà lân cận, tường rào cao |
| Huyệt | Chỗ đất bằng khí tụ | Lô đất có tựa, có ôm, không xung |
| Thuỷ | Sông, suối, hồ | Đường phố, công viên, hồ cảnh quan |
Ví dụ minh hoạ
Một khu đất 2.000 m² ở chân đồi. Nhìn từ xa, mạch từ đỉnh đồi chạy xuống theo ba nhịp — long sống động. Đến gần cuối, mạch thu hẹp thành một eo rồi phình ra thành thềm đất bằng: đó là chỗ nhập thủ.
Kiểm tra sa: bên trái có gò cây cao vừa, bên phải là bờ ruộng thấp hơn — Thanh Long thịnh hơn Bạch Hổ, chấp nhận được. Phía sau là thân đồi làm chẩm, phía trước cách 200 m có gò nhỏ làm án.
Kiểm tra thuỷ: con mương chảy vòng qua chân thềm rồi khuất sau gò án — nước ôm và có thuỷ khẩu kín. Đủ điều kiện chấm huyệt.
Đặt nhà chính trên thềm, lùi khỏi eo mạch 15 m để tránh chỗ khí còn đang chạy; sân trước hướng ra minh đường. Sau đó mới đo la bàn để chọn hướng cụ thể.