Quẻ Khảm đóng ở phương Nhất Bạch, gồm ba sơn Nhâm — Tý — Quý. Trong Quá Lộ Âm Dương, cung này ứng với trung nam (phòng thứ hai), thận — hệ sinh sản và tiết niệu.
Bài viết trình bày đủ hai vế: Luận Thuỷ — khi cung có ao hồ, mương rãnh, đường đi; và Luận Sa — khi cung có gò cao, nhà lớn, núi non. Mỗi sơn đều có nguyên thơ đoán ngữ và lời chú giải ứng dụng.
1. Quẻ Khảm (坎卦)
1.1 Luận Thủy ở phương Nhất Bạch (一白方)
Đây là vị trí Hậu Thiên của Nhâm, Tý, Quý, thuộc cung Khảm.
Nhâm Thủy (壬水)
Nhâm thủy không con trai, phòng thứ hai tuyệt trước. Hình như một mũi tên đi, con nhỏ khó sống lâu. Hình như quả bầu, cũng chủ đau lưng, chấn thương. Bốn mùa trong suốt đọng, đặc biệt chủ bệnh sưng nang.
Chú giải: Nếu tại sơn Nhâm có nước và thế nước lớn, môi trường phong thủy này khiến gia đình khó sinh con trai hoặc sinh nhiều con gái. Nếu người cha là trung nam (con thứ hai, thứ năm, hoặc thứ tám trong gia đình, tức phòng thứ hai), tình hình sẽ càng nghiêm trọng: không chỉ không có con trai, mà ngay cả con gái cũng khó nuôi lớn, hoặc con cái đều yểu mệnh, dẫn đến tuyệt tự.
Quẻ Khảm thuộc hành Thủy, trong cơ thể người đại diện cho hệ thống sinh sản và tiết niệu. Dưới ảnh hưởng xấu của phong thủy, chức năng thận và sinh sản sẽ bị tổn hại nghiêm trọng, thường biểu hiện là các bệnh lý thực thể ở nam giới.
Nếu hình dạng nước Nhâm giống như một mũi tên chảy thẳng đi (ám chỉ dòng nước chảy xiết, lượng nước tương đối lớn), môi trường phong thủy này sẽ khiến con cái trong nhà, bất kể trai hay gái, đều dễ bị chết yểu. Ngược lại, nếu "mũi tên nước" không phải là "đi" mà là đến, trực xung, với dòng chảy nhanh và lượng nước lớn, thì con cái trong nhà đều khó nuôi lớn.
Nếu hình dạng nước Nhâm giống như quả hồ lô (tức là tròn trịa và liên tục), sẽ dẫn đến các bệnh về thận và hệ tiết niệu cho người cư trú trong trạch. Biểu hiện như thận hư, thận yếu, bệnh thận, nhiễm trùng đường tiết niệu (phổ biến ở nam giới là bệnh tuyến tiền liệt). Thận là gốc rễ của con người, chủ về tinh khí; thận bị tổn hại thì khí hư, khí hư thì thần yếu, người này sẽ trông mệt mỏi, tinh thần không phấn chấn, đặc biệt thường mắc bệnh đau lưng.
Nếu tại sơn Nhâm có nước trong suốt quanh năm (chẳng hạn như nước giếng, hồ nước, hố nước, vũng nước...) và kéo dài liên tục (thời gian dài, năng lượng lớn, thông tin phong thủy xấu tác động lâu dài), thì người trong nhà chắc chắn sẽ mắc các bệnh về hệ tiết niệu. Ví dụ như nhiễm trùng đường tiết niệu, thoát vị, các bệnh lây truyền qua đường tình dục, tiểu tiện không tự chủ, sưng đỏ, lở loét. Trong thời hiện đại, do ô nhiễm nguồn nước, có nhiều ao tù nước đọng, ảnh hưởng xấu của nước Nhâm sẽ tăng lên, có thể dẫn đến các bệnh không chữa được về tiết niệu và sinh sản
Tý Thủy (子水)
Tý thủy một con mương, chảy đi không quay đầu, Không con thân trốn khỏi, chết oan một lần xóa, Hình như túi bụng, phụ nữ bỏ mạng thôi.
Chú giải: Nếu tại sơn Tý có một con mương nước chảy thẳng ra ngoài trong điều kiện lượng nước lớn, gia đình này chắc chắn không có con trai hoặc con trai khó nuôi lớn. Hơn nữa, chủ nhân cũng sẽ rời bỏ quê hương, trốn đi nơi khác và chết ở xứ lạ. Trung nam (phòng thứ hai) sẽ ứng nghiệm trước, sau đó đến trưởng nam (phòng cả) và thiếu nam (phòng ba). Nếu không con không vợ, sống độc thân, thì trưởng nam và thiếu nam có thể may mắn tránh khỏi, nhưng trung nam khó thoát khỏi định mệnh.
Nếu hình dạng nước Tý mà giữa lớn hai đầu nhỏ, phụ nữ sống trong trạch này sẽ gặp nguy hiểm đến tính mạng.
Quý Thủy (癸水)
Quý thủy phụ nữ không sinh nở, thường bị chồng sỉ nhục, Cũng chủ oán hận chim hoàng hạc, đèn lẻ loi một mình ngủ, Hình nếu không ngay ngắn, còn bị mẹ chồng, em chồng xua đuổi, Hình nếu một cây súng, độc chết chồng thường khóc.
Chú giải: Quý thuộc âm. Nếu tại sơn Quý có nước, khả năng sinh sản của phụ nữ sẽ bị ảnh hưởng, thường mắc các bệnh phụ khoa thầm kín. Nếu lượng nước Quý lớn, sẽ gây ra vô sinh ở phụ nữ. Nếu lượng nước không quá lớn, thế nước không hung dữ, thường chỉ biểu hiện là chậm có con. Phụ nữ vô sinh do đó thường xuyên bị chồng sỉ nhục, trách móc, lạnh nhạt, ảnh hưởng đến tình cảm vợ chồng. Như chim hoàng hạc (một loài chim có tiếng kêu bi ai) than thở về số phận bi thảm của mình, cam chịu cảnh đèn lẻ loi một mình, cô độc và tủi nhục. Chủ về vợ chồng tranh cãi, chắc chắn sẽ ly thân, tình huống nghiêm trọng hơn là ly dị.
Nếu hình dạng nước Quý không ngay ngắn, không chỉ bị chồng trách móc, lạnh nhạt, mà còn bị mẹ chồng và em chồng lời lẽ bức ép, gặp mặt tranh cãi, như gặp kẻ thù.
Nếu hình dạng nước Quý như một cây súng dài, chảy thẳng và xiết hoặc xung thẳng vào trạch, tình hình sẽ nghiêm trọng hơn, vợ chồng tương khắc, chắc chắn sẽ mất một người. Phụ nữ không phải tự tử bằng độc dược thì cũng đầu độc chồng mình. Quý tượng trưng cho hiểm, trạng thái, có hình tượng độc dược.
Tổng luận Nhất Bạch (一白汪洋)
Nhất Bạch là biển rộng, chảy thông hai bên, Chảy Càn lão phụ khôn khéo, chảy Cấn anh tuấn con trai, Thông minh sợ tự mình hại mình, thân thể tính không mạnh, Chảy nếu thông vị Tốn, tuyệt tự trưởng nhị phòng, Hình như bảy chạc ba, tài sản không lâu dài.
Chú giải: Nếu nước ở cung Khảm chảy thông đến vị trí của quẻ Càn, phù hợp với điều kiện quẻ Càn cần có nước là cát. Quẻ Càn đại diện cho lão phụ (người cha già), cho thấy người cha có năng lực, tính cách thuận hòa, "khôn khéo".
Nếu nước ở cung Khảm chảy thông đến vị trí của quẻ Cấn, phù hợp với điều kiện quẻ Cấn cần có nước là cát. Quẻ Cấn có nước thì sinh ra con trai anh tuấn, có năng lực. Tuy nhiên, khuyết điểm của nước Khảm và nước Cấn là thân thể yếu ớt, gầy gò, và có hiện tượng thông minh nhưng tự làm hại mình.
Nếu nước ở cung Khảm chảy thông đến vị trí của quẻ Tốn, sự chồng chất của thông tin phong thủy xấu từ quẻ Khảm và quẻ Tốn sẽ khiến trưởng phòng và nhị phòng không có con hoặc con trai chết sớm, dẫn đến tuyệt tự.
Nếu hình dạng nước Khảm lộn xộn, nhiều nhánh rẽ, "hình như bảy chạc ba", gia đạo này sẽ dần dần suy thoái, ngày càng tiêu điều, cuối cùng bại lụi.
1. Quẻ Khảm (坎卦)
1.2 Luận Sa (Sơn) ở phương Nhất Bạch (一白方)
Đây là vị trí Hậu Thiên của Khảm Quẻ, bao gồm các phương Nhâm, Tý, Quý.
Nhâm Sa (壬砂)
Nhâm sa phát võ quý, đỉnh núi tú cao vị. Ra vào xe ngựa đủ, đại danh chấn hải nội. Lại được Bính thủy chiếu, cháu con lấy văn hội.
Chú giải: Nếu tại sơn Nhâm có Sa (núi, gò đất) cao và tú lệ thì là cát. Điều này chủ về gia đình sẽ xuất hiện người làm quan võ quý hiển. Nếu sa ở phương Nhâm là những đỉnh núi cao lớn, tú lệ, hùng vĩ hoặc các tòa nhà cao tầng, đẹp đẽ, thì sẽ sản sinh ra những đại quý nhân trong ngành võ, có địa vị cao, quyền thế lớn, ra vào có kẻ đón người đưa, rất có phong thái.
Nếu phương Nhâm có Sa tú lệ và phương đối diện là sơn Bính có nước tương ứng chiếu rọi, thì trạch này chắc chắn sẽ sinh ra người tài năng văn võ song toàn, đặc biệt là văn nhân xuất chúng. Con cháu sẽ gặp gỡ nhau trên con đường văn chương, và chắc chắn sẽ phát triển rực rỡ, đạt được nhiều thành tựu đáng kể trên con đường học vấn, quan trường.
Theo phong thủy truyền thống từ xa xưa đã có câu: "Sơn quản nhân đinh, thủy quản tài" (núi non chủ về nhân khẩu, sông nước chủ về tài lộc). Sơn Nhâm có sa cao lớn, tú lệ chủ về nhân tài võ biền; nếu lại có thủy ở Bính chiếu rọi thì chủ về văn minh hiển đạt, văn nhân xuất hiện đời đời.
Tý Sa (子砂)
Tý sa định phát phú, trong nhà có kho vàng. Hình nếu kiêm Phá Quân, dựng nghiệp là góa phụ. Gần xa Ngọ thủy chiếu, tiếng xấu cũng không màng.
Chú giải: Nếu tại sơn Tý có Sa, với hình dạng đoan chính và khá cao lớn, thì chắc chắn gia đình sẽ phát gia致 phú, tích lũy được tiền bạc, có tài có kho của.
Nếu hình dạng Sa ở sơn Tý bị phá hoại, không chỉnh tề, lộn xộn (hình dạng kiêm Phá Quân), thì người chủ nam trong gia đình chắc chắn sẽ yểu mệnh, và người dựng nghiệp, xây dựng gia đình sẽ là góa phụ của gia đình đó.
Nếu phương đối diện là sơn Ngọ có nước tương ứng chiếu rọi, thì người góa phụ này sẽ phong lưu, dễ vướng vào chuyện tình cảm, và không màng đến danh tiếng xấu. Tục ngữ có câu "Cửa nhà góa phụ lắm thị phi" (寡妇门前是非多), đây không chỉ là một sự thật khách quan mà còn có những nguyên nhân sâu xa trong phong thủy.
Quý Sa (癸砂)
Quý sa nữ nắm quyền, phát ở Thượng Nguyên Hoa. Chẳng hỏi nam nhi thế nào, sợ vợ là định số hắn. Gần xa Đinh thủy tú, đinh tài đủ đáng khoe. Hình nếu hồ lô dạng, chú lùn phải sợ nàng.
Chú giải: Nếu tại sơn Quý có Sa, thường là phụ nữ nắm quyền trong nhà. Sơn Quý có sa chủ về phụ nữ có năng lực. Tương đối mà nói, nam giới trong gia đình sẽ không có quyền quyết định, dù là người đàn ông bình thường hay người có tài năng, đều sẽ tuân theo ý vợ. Biểu hiện là "sợ vợ", đương nhiên không thể nói chung chung đó là khuyết điểm, điều này còn tùy thuộc vào quan điểm của mỗi người!
Nếu sơn Quý có Sa và phương đối diện là sơn Đinh có nước tú lệ, thì sẽ nhân đinh và tài lộc đều vượng. Quý thuộc âm, ở cung Khảm, chủ về sinh sản. Sơn Đinh có nước thì lợi về tài lộc, do đó nhân đinh và tài lộc đều phát đạt. Nếu hình dạng Sa Quý giống như quả hồ lô (hai hình tròn nối liền nhau), trong nhà dễ sinh ra người có thân hình thấp bé. Nếu chồng không lùn thì con trai sẽ lùn, tóm lại vẫn là phụ nữ nắm quyền, có uy tín.
Tổng Luận Nhất Bạch Sa (一白砂兼有)
Nhất Bạch sa kiêm có, hình cần dạng con thoi. Không hỏi âm dương trạch, cong ôm ở trong đó. Lập hướng cần lưu ý, đừng bức áp cung. Cách khe cách nước, thấy không là hung. Hình như giữa đứt đoạn, tên là hàn thấu phong. Tổn đinh tài cũng hao, định chủ không phong long. Nếu không Ly thủy chiếu, cô khổ lại nghèo nàn.
Chú giải: Nếu toàn bộ vị trí cung Khảm đều có Sa khá cao lớn, và hình dạng Sa phải giống như con thoi, chỉnh tề, tú lệ. Bất kể là âm trạch hay dương trạch, Sa ở cung Khảm phải có thế ôm vòng, tàng phong tụ khí thì là đại cát. Nếu núi hướng ra ngoài (cung ngoại cung) thì khí sẽ tán, sự cát lợi sẽ giảm bớt.
Sa ở cung Khảm không được tạo thế bức áp cung (gây cảm giác bị đè nén, bức bối). Nếu phương đối diện không có thủy ở Bính tương ứng chiếu rọi, thì kinh tế chắc chắn sẽ kém. Người cư trú tại đây chắc chắn sẽ cô độc, không nơi nương tựa, hoặc không có con cái phụng dưỡng, hoặc con cái không ở bên cạnh. Sự cô khổ, nghèo túng là điều chắc chắn.