Sau trí năng và sự lựa chọn là hoạt lực — sức làm việc thực tế. Ba nơi thể hiện hoạt lực là mũi, quyền và tai; hàm ảnh hưởng gián tiếp. Bài này bàn về mũi.
1. Mũi là trục khí
Theo y tướng học, mũi tượng trưng cho lồng ngực — sống mũi là phổi, chóp mũi là tim. Mũi nằm ở trung tâm khuôn mặt, khí vận chạy dọc theo mũi rồi lan toả ra cả mặt. Vì thế mũi càng thông suốt vững chãi càng tốt.
Nhiều sách chỉ quan tâm mũi có thẳng không, sơn căn có cao không. Thực ra quan trọng nhất là tiết diện của sống mũi: cắt vuông góc qua sống mũi, tiết diện càng rộng càng tốt. Nói dễ hiểu: chân mũi giáp mặt nên rộng, phần nhô lên nên cao nhưng không mảnh — hình như nửa ống tre là đẹp nhất, gọi là "đồng trúc tị".
2. Các dạng sống mũi
- Sống mũi mảnh: sự nghiệp không vững, mệnh yểu; nữ nhân quy chiếu sang chuyện chồng con.
- Mũi gồ xương thành ba đoạn: làm việc gì cũng trắc trở; nữ khắc phu, nam hành xử vô tình, gia đình kém hạnh phúc.
- Sống mũi cong: việc gì cũng phải làm đi làm lại vài lần mới xong.
- Sơn căn quá thấp hoặc nhỏ hẹp: làm việc hấp tấp, hay sai sót, bỏ qua chi tiết quan trọng.
- Độ dốc từ ấn đường xuống chóp mũi: phải vừa phải; quá dốc thành sơn căn hãm.
3. Cánh mũi và chóp mũi
Năng lực kiếm tiền nằm ở đầu mũi — gồm chóp mũi và hai cánh (niên vận 48, 49, 50). Cánh mũi càng dày, tròn và căng bóng thì khả năng kiếm tiền càng khá; cánh mũi khuyết, mỏng thì kiếm tiền khó khăn hoặc tiêu hao nhiều.
Chóp mũi là khả năng giữ tiền. Chóp vừa phải, bóng đẹp thì tích trữ tốt mà vẫn hào phóng — gián tiếp cho thấy kiếm tiền dễ và bền. Chóp quá to thì khó rộng rãi. Chóp có góc vuông, nhô nhọn thì thường không có tiền dư, lại là người khó làm việc chung vì bảo thủ và sát phạt — chỉ hợp nếu làm nghệ sĩ, nơi cần sáng tạo và cá tính.
Chóp mũi quá nhiều thịt, hoặc cánh mũi xệ xuống phía miệng, là dạng thường xuyên thấy thiếu tiền, khát tiền phần lớn cuộc đời nhưng lại không mấy chịu khó phấn đấu để kiếm tiền.
4. Cô phong tị
Mũi cao mà nằm trên khuôn mặt bằng phẳng, không có gò má phụ hoạ, gọi là "cô phong tị" — núi đơn độc. Người này có nhiều hành động cao thượng nhưng không được công nhận rộng rãi, với gia đình thì cô khắc. Vì vậy mũi cao nhất định phải có quyền phụ hoạ, điều sẽ bàn ở bài sau.
Cuối cùng nhớ nguyên tắc: mũi là khả năng hoạt động, nhưng hoạt động cần trí tuệ và lựa chọn đúng. Luôn xét mũi trong tương quan với trán và mắt.
Nguồn tham khảo: sách “Tướng Thuật Căn Bản”, biên soạn lại theo hệ thống Nhân Tướng Liên Hoa.