Trong kho tàng trạch nhật của người Á Đông, bên cạnh Thập nhị Kiến Trừ, Nhị thập bát tú hay Hoàng đạo — Hắc đạo, còn một phép độn rất gọn mà dân gian dùng hằng ngày: Nhâm Độn, tên đầy đủ là Tiểu Lục Nhâm. Chỉ cần biết ngày âm lịch là bấm được cát hung, nên xưa kia thầy đồ, thầy thuốc, người đi buôn đều thuộc lòng sáu cung này trên đốt ngón tay.
1. Nhâm Độn là gì
Nhâm Độn là phép rút gọn của Đại Lục Nhâm — môn chiêm nghiệm cổ dựa trên sự vận chuyển của can chi và thần tướng. Đại Lục Nhâm lập thiên bàn, địa bàn, tứ khoá tam truyền, tính toán công phu. Tiểu Lục Nhâm giữ lại phần cốt lõi: chia vòng thời gian thành sáu cung, lần lượt là Đại An — Lưu Liên — Tốc Hỷ — Xích Khẩu — Tiểu Cát — Không Vong, rồi đếm theo tháng, ngày, giờ để biết khí của thời điểm đó thuận hay nghịch.
Sáu cung ấy chia đều ba cát ba hung: Đại An, Tốc Hỷ, Tiểu Cát là cát; Lưu Liên, Xích Khẩu, Không Vong là hung. Đó chính là lý do trong phần mềm Lịch Tháng Tổng Hợp của Liên Hoa, ngày Nhâm Độn tốt được hiện màu đỏ, ngày không tốt hiện màu đen — nhìn một cái là biết.
2. Cách tính ngày Nhâm Độn
Phép tính chỉ có hai bước, đều đếm thuận theo chiều sáu cung:
- Khởi tháng: đặt cung Đại An tại tháng Giêng âm lịch, đếm thuận Lưu Liên là tháng Hai, Tốc Hỷ là tháng Ba… cho tới tháng âm lịch cần xem.
- Khởi ngày: từ cung vừa dừng, đặt mùng Một, đếm thuận từng ngày cho tới ngày âm lịch cần xem. Cung dừng lại chính là cung Nhâm Độn của ngày.
Quy về công thức để máy tính được:
Chỉ số cung = (tháng âm − 1 + ngày âm − 1) chia 6 lấy dư, với 0 = Đại An, 1 = Lưu Liên, 2 = Tốc Hỷ, 3 = Xích Khẩu, 4 = Tiểu Cát, 5 = Không Vong.
Ví dụ
Xem ngày 12 tháng 4 âm lịch: (4 − 1) + (12 − 1) = 14; 14 chia 6 dư 2 → cung Tốc Hỷ. Tốc Hỷ là cát tinh thuộc Hoả, tin vui đến nhanh — ngày này hợp cưới hỏi, gặp gỡ, xuất hành, cầu người giúp việc. Phần mềm sẽ hiện dòng “Nhâm Độn: Tốc Hỷ (cát)” bằng màu đỏ.
Xem ngày 4 tháng 7 âm lịch: (7 − 1) + (4 − 1) = 9; 9 chia 6 dư 3 → cung Xích Khẩu, chủ khẩu thiệt tranh cãi, hiện màu đen; ngày ấy nên tránh thương lượng căng thẳng, ký kết vội hoặc kiện tụng.
Tính theo giờ
Muốn xét kỹ hơn, từ cung của ngày lại khởi giờ Tý, đếm thuận theo mười hai chi giờ tới giờ cần xem. Cung dừng là Nhâm Độn của giờ. Nhờ vậy, trong một ngày hung vẫn tìm được giờ cát để khởi sự nhỏ, và trong một ngày cát cũng biết tránh giờ Không Vong.
3. Ý nghĩa sáu cung
Đại An — Mộc — cát
Thân yên việc vững, mọi sự an ổn, chậm mà chắc. Hợp nhập trạch, khai trương, cầu tài, hoà giải, tìm người tìm vật (thường ở gần, hướng Đông). Kỵ việc cần gấp gáp vì khí Đại An chủ tĩnh.
Lưu Liên — Thuỷ — hung
Việc dây dưa kéo dài, khó dứt điểm, dễ thất hẹn. Kỵ khởi công, kỵ đòi nợ, kỵ ký kết cần hiệu lực ngay. Người đi xa khó về đúng hạn, vật mất khó tìm.
Tốc Hỷ — Hoả — cát
Tin vui đến nhanh, quý nhân xuất hiện. Hợp cưới hỏi, gặp gỡ đối tác, xuất hành, cầu danh, cầu người. Việc gì cần nhanh thì chọn ngày này.
Xích Khẩu — Kim — hung
Chủ khẩu thiệt, thị phi, tranh chấp, đề phòng thương tích do kim khí. Kỵ tranh tụng, hội họp căng thẳng, kỵ động dao kéo lớn trong nhà.
Tiểu Cát — Mộc — cát
Cát nhỏ mà bền, hanh thông đều đặn. Hợp giao dịch buôn bán, đi xa, cầu tài, hỏi bệnh, hoà hợp nhân sự. Đây là cung “an toàn” nhất cho việc thường ngày.
Không Vong — Thổ — hung
Việc hư không, mất công vô ích, tiền vào rồi ra. Kỵ động thổ, kỵ xuất hành xa, kỵ cầu tài, kỵ khởi sự lớn. Nếu bắt buộc phải làm thì nên chọn giờ cát để hoá giải phần nào.
4. Dùng Nhâm Độn thế nào cho đúng
Nhâm Độn là phép độn nhanh, không phải toàn bộ trạch nhật. Nguyên tắc của Liên Hoa là dùng Nhâm Độn như một lớp lọc sơ bộ, rồi đối chiếu tiếp với:
- Thập nhị Kiến Trừ — xem Trực của ngày hợp với loại việc nào;
- Nhị thập bát tú — xem sao chủ ngày cát hay hung với việc cụ thể;
- Hoàng đạo — Hắc đạo và thần sát tháng — loại bỏ ngày đại hung;
- Tuổi gia chủ — tránh xung ngày, xung tuổi, tránh Thái Tuế, Tam Sát, Ngũ Hoàng.
Một ngày Nhâm Độn cát mà phạm xung tuổi hoặc trùng đại hung thần thì vẫn phải bỏ. Ngược lại, ngày Nhâm Độn hung nhưng chỉ làm việc nhỏ, lại chọn được giờ cát, thì không đáng lo. Khí quyết định kết quả, ngày giờ chỉ là cửa mở của khí.
5. Xem trực tiếp trong phần mềm
Trong mục Lịch Tháng Tổng Hợp của phongthuylienhoa, bạn bấm vào bất kỳ ngày nào trên lịch, phần Thông tin ngày cơ bản sẽ hiện dòng Nhâm Độn ngay dưới dòng Đồng công: tên cung, cát hay hung, tô đỏ khi tốt và tô đen khi không tốt. Kết hợp cùng Trực, Tú, Hoàng đạo, thần sát và tứ trụ hiển thị trên cùng màn hình, bạn có đủ căn cứ để chọn ngày cho việc cưới hỏi, nhập trạch, động thổ, khai trương hay xuất hành.