Sách cổ tả long mạch bằng núi, nhưng phần lớn đất Việt Nam ta làm là đồng bằng và phố thị. Nguyên lý không đổi: cái gì cao hơn và liền mạch thì dẫn khí.
Quy đổi địa hình
| Sơn cước | Đồng bằng | Đô thị |
|---|---|---|
| Sống núi | Sống đất, đê, gò | Trục phố chính, dãy nhà liền khối |
| Khe suối | Mương, kênh | Hẻm, đường nhỏ, cống lộ thiên |
| Án sơn | Rặng tre, gò trước mặt | Toà nhà đối diện thấp hơn |
| Chẩm sơn | Vườn cao, gò sau | Khối nhà cao phía sau lưng |
Cách đo đơn giản mà hiệu quả
Dùng ứng dụng đo cao độ hoặc ống nước thăng bằng, lấy 5 điểm trên lô đất cách nhau 5 m, ghi cao độ. Chênh lệch 20–40 cm trên 20 m đã đủ để xác định hướng khí đi. Nguyên tắc: khí đi từ cao xuống thấp, dừng ở chỗ bằng phẳng trước khi gặp nước.
Ví dụ
Lô phố 5 × 18 m, cao độ đo được: cổng 0 cm, giữa nhà +12 cm, cuối nhà +25 cm. Nghĩa là khí vào từ cổng, đi ngược dốc — yếu. Giải: hạ nền khu bếp cuối nhà xuống 8 cm, mở giếng trời ở giữa để "gọi" khí xuống, đặt bể nước nhỏ gần cổng để tụ. Sau ba tháng gia chủ phản hồi nhà bớt ngột, đây là kinh nghiệm lặp lại nhiều lần chứ không phải cá biệt.
Lỗi hay gặp
- Coi con đường lớn trước nhà là "thuỷ" mà quên xét tốc độ xe: đường xe chạy nhanh là xung, không phải thuỷ tụ.
- Nhận nhầm nhà cao tầng sát vách là chẩm sơn. Sát vách quá gần (dưới 1 lần chiều cao) là bị "áp", không phải được tựa.