Nạp giáp là cây cầu nối giữa thiên can và bát quái. Không có nó, 24 sơn và tám quái là hai hệ rời rạc; có nó, mọi sơn đều quy được về một quái để tính.
Lý thuyết: vì sao phải nạp giáp
Vòng 24 sơn gồm can, chi và duy quái trộn lẫn. Muốn tính theo quái thì phải quy tất cả về quái. Nạp giáp làm việc đó: mỗi quái nhận một hoặc vài thiên can, kèm theo bộ tam hợp địa chi.
Càn nạp Giáp, Khôn nạp Ất, Cấn nạp Bính, Đoài nạp Đinh, Chấn nạp Canh, Tốn nạp Tân, Khảm nạp Quý, Ly nạp Nhâm. Bốn quái Khảm – Ly – Chấn – Đoài còn nhận thêm bốn bộ tam hợp chi.
Cách tính: quy sơn về quái
- Sơn là duy quái (Càn, Khôn, Cấn, Tốn) — chính là quái đó.
- Sơn là thiên can — tra bảng nạp giáp.
- Sơn là địa chi — tra bộ tam hợp để biết thuộc quái nào.
- Sau khi có quái, lấy số Tiên thiên và ngũ hành quái để tính tiếp.
- Ghi lại chuỗi quái của toạ, hướng, lai thuỷ, khứ thuỷ.
Ứng dụng: đọc quan hệ quái khí
| Quan hệ giữa quái toạ và quái thuỷ | Ý nghĩa |
|---|---|
| Hợp thập (tổng số Tiên thiên bằng 9) | Thượng cát, khí giao trọn |
| Tương sinh ngũ hành | Cát, tài lộc bền |
| Tỷ hoà cùng hành | Bình, ổn định nhưng chậm |
| Thuỷ khắc toạ | Hung, hao tổn từ ngoài |
| Toạ khắc thuỷ | Vất vả mới có, nhưng vẫn có |
Ví dụ minh hoạ
Nhà toạ Quý hướng Đinh. Quý nạp về Khảm (số Tiên thiên 6), Đinh nạp về Đoài (số 2). Nước đến ở sơn Thân — Thân thuộc bộ Thân Tý Thìn, quy về Khảm.
Toạ Khảm, thuỷ cũng Khảm: tỷ hoà. Không hung nhưng khí thiếu biến hoá, chủ nhà sẽ thấy mọi việc đều đều, khó bứt phá.
Đề xuất: mở thêm nguồn nước hoặc lối khí ở phương Ngọ (quy về Ly, số 3). Khảm 6 gặp Ly 3 thành cặp đối Tiên thiên, khí thuỷ hoả ký tế, cục sinh động hẳn. Thực tế làm bằng một hồ nhỏ ở sân trước phía Nam và mở rộng cửa sổ hướng Nam.