Sau khi lập xong tinh bàn, việc đầu tiên là gọi tên cách cục. Bốn cách cục cơ bản quyết định chiến lược bố trí cho toàn nhà, trước khi đi vào từng cung.
1. Bốn cách cục cơ bản
| Cách cục | Dấu hiệu trên tinh bàn | Ưu — nhược |
|---|---|---|
| Đáo sơn đáo hướng | Sơn tinh vượng ở cung toạ, hướng tinh vượng ở cung hướng | Tốt nhất: đinh tài lưỡng vượng, cần sau cao trước thoáng |
| Thượng sơn hạ thuỷ | Sơn tinh vượng ở cung hướng, hướng tinh vượng ở cung toạ | Xấu nhất: hại người hại của, trừ khi địa hình ngược — trước cao sau thấp có nước |
| Song tinh đáo hướng | Cả sơn tinh và hướng tinh vượng đều ở cung hướng | Tài vượng, người kém; cần núi ảo phía trước hoặc bể nước phía sau |
| Song tinh đáo toạ | Cả hai sao vượng ở cung toạ | Người vượng, tài kém; cần nước phía sau và mở thoáng phía toạ |
2. Cách nhận biết nhanh
- Tìm số vận hiện hành (vận 9 thì tìm số 9).
- Xem số 9 của sơn tinh đang nằm cung nào, số 9 của hướng tinh đang nằm cung nào.
- Đối chiếu với cung toạ và cung hướng của nhà để gọi tên cách cục.
3. Bố trí theo từng cách cục
- Đáo sơn đáo hướng: giữ lưng nhà cao vững, mặt trước thoáng và có nước hoặc đường; không xây bít mặt tiền.
- Thượng sơn hạ thuỷ: đặt bể nước, khoảng trống, cửa phụ ở phía toạ; dựng tường cao, tủ cao, cây lớn ở phía hướng để tạo “sơn ảo”.
- Song tinh đáo hướng: khai thác mặt tiền cho tài; tạo sơn ảo trong nhà ở mặt tiền (tủ cao, vách đá) để cứu nhân đinh.
- Song tinh đáo toạ: đặt bể cá, giếng trời, lối đi động ở phía sau nhà để dẫn tài về.
4. Cách cục không quyết định tất cả
Một nhà đáo sơn đáo hướng nhưng trước mặt là bức tường cao sát vách vẫn không phát; một nhà thượng sơn hạ thuỷ nằm trên thế đất trước cao sau thấp có hồ lại hoá tốt. Hình thế thực tế luôn được đối chiếu song song với tinh bàn.
5. Ví dụ minh hoạ
Vận 9, nhà toạ Ngọ hướng Tý (lưng Nam, mặt Bắc). Lập tinh bàn cho thấy sơn tinh 9 rơi vào cung Bắc — tức cung hướng, hướng tinh 9 rơi vào cung Nam — tức cung toạ. Đây là thượng sơn hạ thuỷ.
Nhà nằm trên lô đất dốc: phía Bắc (mặt tiền) có toà nhà cao chắn, phía Nam (sau nhà) là hồ nước và khoảng trống. Địa hình ngược này đúng với nhu cầu của cách cục — sơn tinh vượng gặp “núi” phía trước, hướng tinh vượng gặp nước phía sau. Chỉ cần mở một cửa phụ và hiên sinh hoạt ra phía hồ là cách cục xấu hoá thành dùng được.
6. Ghi nhớ khi ứng dụng
- Gọi tên cách cục trước khi luận từng cung.
- Sơn ảo và thuỷ ảo trong nhà có tác dụng thật khi đủ khối lượng và đúng vị trí.
- Nhà chung cư xét theo cửa và ban công nhiều hơn địa hình.
Bài thuộc chuyên mục Huyền Không Phi Tinh — Trường Phái Phong Thuỷ, biên soạn tại phongthuylienhoa.