Mọi sự vật, mọi hiện tượng trong tự nhiên luôn cùng có hai mặt, hai tính chất khác nhau. Hai tính chất này đối lập nhau nhưng luôn tồn tại bên nhau không thể tách rời được (Âm Dương đối lập mà hỗ căn). Hai tính chất này luôn vận động theo cách cái này lớn dần và biến mất để cho cái kia xuất hiện và cứ thế tiếp diễn theo một chu kỳ nhất định (Âm Dương bình hành mà tiêu trưởng) khiến cho mọi sự vật, mọi hiện tượng luôn ở trong trạng thái vận động.

Tính Đối Lập

Âm và Dương là những phạm trù phổ biến trong “Kinh dịch”. Đạo Trời có Âm Dương, đạo Đất là cương nhu, đạo Người có nhân nghĩa. Trong xã hội loài người thì vua là Dương, tôi là Âm, quân tử là Dương, tiểu nhân là Âm. Như vậy, tất cả các sự vật hiện tượng trong xã hội đều được hình thành từ hai nhân tố đối lập nhau là Âm và Dương. Hào có Âm Dương, quẻ có Âm Dương. Đó chính là sự mô tả và phản ánh của Âm và Dương trong thế giới khách quan. Âm và Dương, vừa có thể biểu hiện những sự vật đối lập, lại vừa có thể phân tích hai khía cạnh đối lập tồn tại trong cùng một sự vật. Âm Dương hạn chế nhau, rằng buộc lẫn nhau, duy trì sự cân bằng.

Sự vận động đối lập và thống nhất giữa Âm và Dương chính là nguyên căn cho sự phát sinh, phát triển, biến hóa và tiêu vong của sự vật hiện tượng trên thế giới tự nhiên. Quy luật vận động thống nhất và đối lập của Âm và Dương cũng là quy luật vận động biến hóa cố hữu của giới tự nhiên. Bản thân thế giới chính là kết quả của sự vận động thống nhất đối lập giữa hai khí Âm, Dương.

Nói chung, Âm Dương đối lập là dùng Âm Dương để nói rõ về hai phương diện đối lập lẫn nhau của hiện tượng, hoặc sự vật, cùng với mỗi quan hệ chế ước lẫn nhau của nó.

Ví dụ: trong tự nhiên, bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông có sự biến hóa của khí hậu ấm, nóng, mát, lạnh. Mùa Hạ vốn Dương nhiệt thịnh, nhưng sau khi Hạ chí, Âm khí lại từ từ sinh ra, chế ước cái Dương khí của hỏa nhiệt; mùa Đông vốn Âm hàn thịnh, nhưng sau khi Đông chí, Dương khí lại theo đó mà phát sinh trở lại, chế ước cái Âm khí của hàn. Đến mùa Xuân Hạ, có được cái khí ôn nhiệt, trở thành Dương khí của Xuân Hạ, thượng thăng mà ức chế cái khí hàn lương của Thu Đông; đến mùa Thu Đông, có được cái khí hàn lương, trở thành Âm khí của Thu Đông, thượng thăng mà ức chế khí ôn nhiệt của Xuân Hạ. Đấy là kết quả chế ước, đấu tranh lẫn nhau của Âm Dương trong tự nhiên.

Tính Bình Hành

Hai mặt Âm Dương tuy đối lập, vận động không ngừng nhưng luôn luôn lập lại được thế thăng bằng, quân bình giữa hai mặt. Thăng bằng của hai mặt Âm Dương nói nên mâu thuẫn thống nhất, vận động và nương tựa lẫn nhau của vật chất.

Tính Hỗ Căn

Hỗ căn là nói đến sự nương tựa lẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau trong sự đối lập lẫn nhau của sự vật. Bất kỳ một mặt nào cũng đều không thể tách rời khỏi mặt kia của mình để đơn độc tồn tại. Hai mặt Âm Dương tuy đối lập với nhau nhưng phải nương tựa vào nhau mới tồn tại được, mới có ý nghĩa. Cả hai mặt đều là quá trình tích cực của sự vật, không thể đơn độc phát sinh, phát triển được. Hay nói cách khác, Âm

Dương lấy sự tồn tại của đối phương làm sự tồn tại cho mình. Những tính chất hoặc trạng thái biểu trưng của Âm Dương như Trời với Đất, trên với dưới, trong với ngoài, động với tĩnh, thăng với giáng, xuất với nhập, ngày với đêm, sáng với tối, hàn với nhiệt, hư với thực, tán với tụ ... không những đào thải lẫn nhau, mà còn là điều kiện của sự tồn tại lẫn nhau.

Dương gốc rễ là ở Âm, Âm gốc rễ là ở Dương, không có Dương thì Âm không thể sinh, không có Âm thì Dương không thể hóa. Dương được hàm chứa trong Âm; Âm được hàm chứa trong Dương. Âm Dương một mà phân thành hai, lại hợp hai thành một, đối lập mà thống nhất.

Tính Tiêu Trưởng

Tiêu là sự mất đi, trưởng là sự phát triển. Hai mặt đối lập của Âm Dương không phải ở trong trạng thái tĩnh lặng bất biến, mà luôn luôn ở trong trạng thái vận động biến hóa cái này thịnh thì cái kia suy, cái này tăng thì cái kia giảm, cái này tiến thì cái kia lùi. Quy luật này nói nên sự vận động không ngừng sự chuyển hoá lẫn nhau giữa Âm và Dương. Âm Dương trong quá trình biến hóa thì tiêu trưởng để đạt đến sự cân bằng của vạn vật.

Ví dụ: một ngày bắt đầu bằng buổi bình minh (Dương trưởng), lúc đó ban đêm đã biến mất và buổi sáng xuất hiện để khởi đầu cho một ngày mới. Ngày kéo dài đến hết buổi trưa (Dương tiêu) thì ban ngày biến mất và hoàng hôn xuất hiện để khởi đầu cho đêm (Âm trưởng). Đêm kéo dài đến khuya thì đêm biến mất (Âm tiêu) để bình minh (Dương trưởng) khởi đầu cho một ngày kế tiếp theo một chu kỳ nhất định (Âm Dương bình hành tiêu trưởng) khiến cho ngày đêm cứ thế luân chuyển.

“Gieo DUYÊN Tích ĐỨC Hành THIỆN”

Học Phong Thủy từ cơ bản đến nâng cao TẠI ĐÂY

Biên soạn: Phong Thủy Liên Hoa