Ngũ Hành Tương Sinh

Giữa Ngũ Hành có mối quan hệ nuôi dưỡng, giúp đỡ, thúc đẩy nhau, đó là quan hệ Tương Sinh. Còn bao hàm ý là Hành nào cũng có quan hệ trên hai phương diện: cái sinh ra nó (sinh nhập) và cái nó sinh ra (sinh xuất).

“Kim sinh Thủy – Thủy sinh Mộc – Mộc sinh Hỏa – Hỏa sinh Thổ – Thổ sinh Kim” gọi là ngũ hành Tương Sinh.

“Kim sinh Thủy” không phải là vì Kim bị đốt nóng sẽ chảy ra thành nước, vì Kim lúc đó tuy ở dạng thể mềm lỏng, nhưng đỏ chói, nóng bỏng nên sao có thể gọi là “Thủy” được. Thật ra, nguyên lý “Kim sinh Thủy” của cổ nhân là vì lấy quẻ CÀN là biểu hiện của Trời, mà Trời sinh ra mưa để tưới nhuần vạn vật, nên Thủy được phát sinh từ Trời. Mà quẻ CÀN có hành Kim nên mới nói “Kim sinh Thủy” là vậy. Mặt khác, trong Hậu thiên Bát quái của Văn Vương, Thủy là nguồn gốc phát sinh của vạn vật. Nếu không có Thủy thì vạn vật không thể phát sinh trên trái đất. Cho nên khi lấy CÀN (Kim) sinh KHẢM (Thủy) cũng chính là triết lý của người xưa nhìn nhận nguồn gốc của sự sống trên trái đất là bắt nguồn từ Trời, là hồng ân của Thượng Đế.

Do đó, trong các nguyên lý Tương Sinh của Ngũ Hành, “Kim sinh Thủy” là 1 nguyên lý tâm linh, triết lý và vô hình, và cũng là nguyên lý tối cao của học thuyết Ngũ Hành Tương Sinh, vì nó là sự tương tác giữa Trời và Đất để tạo nên vạn vật. Còn những nguyên lý Tương Sinh còn lại chỉ là sự tương tác giữa những vật thể với nhau trên trái đất để duy trì sự sống mà thôi, nên cũng dễ hiểu và dễ hình dung hơn.

Ngũ Hành Tương Khắc

Giữa Ngũ Hành có mối quan hệ ức chế nhau để giữ thế quân bình, đó là quan hệ Tương Khắc. Sự Tương Khắc có tác dụng duy trì sự cân bằng, nhưng nếu Tương Khắc thái quá thì làm cho sự biến hóa trở thành bất thường. Trong Tương Khắc, mỗi Hành cũng lại có hai mối quan hệ: cái khắc nó (khắc nhập) và cái nó khắc (khắc xuất).

 

“Kim khắc Mộc – Mộc khắc Thổ – Thổ khắc Thủy – Thủy khắc Hỏa – Hỏa khắc Kim” gọi là ngũ hành Tương Khắc.

Trong những nguyên lý Tương Khắc chỉ là sự tương tác giữa những vật thể với nhau để đi đến sự suy vong và hủy diệt của sự vật. Như vậy, trong nguyên lý Tương Sinh, Tương Khắc của Ngũ Hành, người xưa đã bao hàm cả triết lý sự sống là bắt nguồn từ Trời, nhưng trường tồn hay hủy diệt là do vạn vật trên trái đất quyết định mà thôi. Ngoài ra, nó cũng bao hàm hết cả quá trình “Sinh-Vượng-Tử-Tuyệt” của vạn vật rồi vậy.

Từ quy luật Tương Khắc, bàn rộng thêm ta có Tương Thừa (nghĩa là khắc quá đỗi) và Tương Vũ (nghĩa là khắc không nổi mà bị phản phục lại).

Ngũ Hành Tương Thừa (Thừa là thừa thế lấn áp): Trong điều kiện bất thường, Hành này khắc Hành kia quá mạnh, khi đó mối quan hệ Tương Khắc biến thành quan hệ Tương Thừa. Chẳng hạn: bình thường Mộc khắc Thổ, nếu có một lý do nào đó mà Mộc tăng khắc Thổ, lúc đó gọi là Mộc thừa Thổ.

Ngũ Hành Tương Vũ (Vũ là hàm ý khinh hờn): Nếu Hành này không khắc được Hành kia thì quan hệ Tương Khắc trở thành quan hệ Tương Vũ. Chẳng hạn: bình thường Thủy khắc Hỏa, nếu vì một lý do nào đó làm Thủy giảm khắc Hoả (nói cách khác: Hỏa “khinh hờn” Thủy) thì lúc đó gọi là Hỏa vũ Thủy.

Ngũ Hành Phản Sinh và Ngũ Hành Phản Khắc

Ngũ Hành Phản Sinh: Tương Sinh là quy luật phát triển của vạn vật, nhưng nếu sinh nhiều quá đôi khi lại trở thành tai hại. Nguyên lý của Ngũ Hành Phản Sinh là:

  • Kim cần có Thổ sinh, nhưng Thổ nhiều thì Kim bị vùi lấp.
  • Thổ cần có Hỏa sinh, nhưng Hỏa nhiều thì Thổ thành than.
  • Hỏa cần có Mộc sinh, nhưng Mộc nhiều thì Hỏa bị nghẹt.
  • Mộc cần có Thủy sinh, nhưng Thủy nhiều thì Mộc bị trôi dạt.
  • Thủy cần có Kim sinh, nhưng Kim nhiều thì Thủy bị đục.

Ngũ Hành Phản Khắc: Khác với quy luật Phản Sinh, Ngũ Hành Phản Khắc là khi một Hành bị khắc, nhưng do lực của nó quá lớn, khiến cho Hành khắc nó đã không thể khắc được mà lại còn bị thương tổn, gây nên sự Phản Khắc. Nguyên lý của Ngũ Hành Phản Khắc là:

  • Kim khắc được Mộc, nhưng Mộc cứng thì Kim bị gãy.
  • Mộc khắc được Thổ, nhưng Thổ nhiều thì Mộc bị gầy yếu.
  • Thổ khắc được Thủy, nhưng Thủy nhiều thì Thổ bị trôi dạt.
  • Thủy khắc được Hỏa, nhưng Hỏa nhiều thì Thủy phải cạn.
  • Hỏa khắc được Kim, nhưng Kim nhiều thì Hỏa sẽ tắt.

Chính vì vậy trong sự tương tác giữa Ngũ Hành với nhau không chỉ đơn thuần là Tương Sinh hay Tương Khắc, mà còn có những trường hợp Phản Sinh, Phản Khắc sẽ xảy ra nữa. Biết rõ được các mối quan hệ đó sẽ biết được sự tinh tế trong mối quan hệ của vạn vật, của trời đất và con người.

“Gieo DUYÊN Tích ĐỨC Hành THIỆN”

Học Phong Thủy từ cơ bản đến nâng cao TẠI ĐÂY


Biên soạn: Phong Thủy Liên Hoa